Ticarətdə MAE və MFE: düsturlar və 3 real əməliyyat
MAE əməliyyatın ən böyük açıq zərəri, MFE ən böyük açıq mənfəətidir. Düsturlar, R misli və üç real Binance əməliyyatı: stop, sürüşmə, geri verilən mənfəət.
MAE (Maximum Adverse Excursion) əməliyyatın davam etdiyi müddətdə göstərdiyi ən böyük açıq zərərdir. MFE (Maximum Favorable Excursion) həmin müddətdə göstərdiyi ən böyük açıq mənfəətdir. Əməliyyatın nəticəsi yalnız yolun harada bitdiyini deyir; MAE və MFE isə giriş ilə çıxış arasında nə baş verdiyini göstərir. Aşağıda düsturlar və Binance-dəki açıq jurnalımdan üç real əməliyyat var.
MAE və MFE nədir?
MAE əməliyyat zamanı qiymətin mövqeyinizin əleyhinə getdiyi ən uzaq məsafədir. MFE onun sizin tərəfə getdiyi ən uzaq məsafədir. Hər ikisi giriş qiymətindən, mövqeyə əlavə etmisinizsə, orta giriş qiymətindən ölçülür.
Bu üsulu Con Svini (John Sweeney) 1997-ci ildə nəşr olunmuş Maximum Adverse Excursion kitabında təsvir edib. Bu gün MetaTrader 5-in strategiya testeri, ticarət platformaları və ticarət jurnalları hər ikisini hesablayır.
Long: MAE = (Giriş − Ən aşağı) ÷ Giriş × 100%
MFE = (Ən yuxarı − Giriş) ÷ Giriş × 100%
Short: MAE = (Ən yuxarı − Giriş) ÷ Giriş × 100%
MFE = (Giriş − Ən aşağı) ÷ Giriş × 100%
R ilə: MAE = |Giriş − ən pis qiymət| ÷ |Giriş − Stop|
ETD = MFE − Nəticə (pikdən geri verilən)
Tutulan = Nəticə ÷ MFE (hərəkətin saxladığınız payı)Ən aşağı və ən yuxarı qiymətləri yalnız mövqenin açıq olduğu vaxtdan götürün. Onları üç cür ifadə etmək olar:
- Girişin faizi ilə. Bir alət üzrə əməliyyatları müqayisə etmək üçün yaxşıdır.
- Pulla. Məsafənin mövqe ölçüsünə hasili. Yellənmənin sizə neçəyə başa gəldiyini göstərir. Mövqeyə əlavə etmisinizsə və ya onun bir hissəsini bağlamısınızsa, həmin dəqiqədə bazarda olan ölçünü götürün.
- R ilə. 1R stopunuzun verəcəyi zərərdir. 0,5R-lik MAE qiymətin stopunuza qədər yolun yarısını getdiyini bildirir. Stopa qədər riski necə hesablamaq əməliyyat üzrə risk bələdçisində izah olunur.
MAE və MFE nümunəsi: real əməliyyat
#2011 əməliyyatı mənim Binance USDT-M fyuçerslərində MARSCOINUSDT üzrə long-umdur. 4 sentyabr 2026, saat 21:34 UTC-də girdim və 21:56-da mövqeyə əlavə etdim. Orta giriş 0,1916575, mövqe 505.214 koin, təxminən 96.828 USDT idi. Bağlanışda stop 0,18564-də, take profit 0,2668-də idi. Stop əməliyyatı 5 sentyabrda, saat 00:36 UTC-də, girişdən 3 saat 2 dəqiqə sonra bağladı.
- Risk, 1R. 0,1916575 − 0,18564 = bir koinə 0,0060175, yəni girişin 3,14%-i.
- MFE. Maksimum 23:16 UTC-də, girişdən təxminən 1 saat 42 dəqiqə sonra 0,20666 idi: +7,83%, yəni +2,49R. Kağız üzərində bu, +7.579 USDT idi.
- MAE. Mövqe açıq olarkən ən pis bazar qiyməti çıxış dəqiqəsində 0,18500 idi: −3,47%, yəni −1,11R. Kağız üzərində bu, −3.363 USDT idi.
- Çıxış. Stop 0,18564-də idi, amma orta hesabla 0,184977-də, 0,36% pis icra olundu. Qiymət üzrə nəticə −3,49%, yəni −1,11R oldu.
- ETD. 2,49R − (−1,11R) = pik ilə çıxış arasında geri verilmiş 3,6R.
MAE 1R-dən böyük çıxdı: mövqe bağlanmamış qiymət stopu keçdi, stop isə öz qiymətindən pis icra olundu. Bu, sürüşmədir. İşə düşəndən sonra bazar sifarişinə çevrilən stopda belə olur: Binance-in yardım bölməsinə görə, belə sifariş kitabdakı mövcud ən yaxşı qiyməti götürür və bu qiymət gözləniləndən pis ola bilər.
Qiymət üzrə nəticə, −3,49%, MAE-dən, −3,47%-dən, bir az da dərindir. Bu, ziddiyyət deyil. MAE mövqe açıq olarkən, yəni stop icra olunana qədər bazar qiymətləri üzrə ölçülür. Belə ən pis qiymət 0,18500 idi. Stopun özü bazar sifarişi kimi icra olundu və sifariş kitabının bir neçə səviyyəsindən keçdi. Mövqenin bir hissəsi 0,18500-dən aşağıda bağlandı və orta icra 0,184977 oldu.
Bir əməliyyat heç nəyi sübut etmir. Amma jurnalınızda «MFE 2R və daha çox, nəticə −1R» kimi sətirlər çoxdursa, açıq əməliyyatları necə idarə etdiyinizə yenidən baxın: stopu nə vaxt yerindən tərpətməli və mövqenin bir hissəsini nə vaxt bağlamalı. Bu təhlildə yalnız açıq əməliyyat səhifəsinin hesaba daxil olmadan göstərdiklərindən istifadə edirəm. O, stopu bağlanış anındakı kimi göstərir, amma onun yerdəyişmə tarixçəsini göstərmir. Buna görə burada R bağlanış anındakı stopdan ölçülür.
Komissiya və funding ilə MAE və MFE
Müddətsiz fyuçerslərdə MAE və MFE-nin hər birinin iki dəyəri var. Biri yalnız qiymət üzrədir. Digərinə həmin dəqiqəyə qədər tutulmuş komissiyalar və funding əlavə olunur. Funding long və short tərəflər arasında dövri ödənişdir. Binance-də o, standart olaraq hər 8 saatdan bir ödənilir, funding vaxtından əvvəl bağlanmış mövqe isə onu nə ödəyir, nə də alır.
| #2011 əməliyyatı | Yalnız qiymət | Komissiya və funding ilə |
|---|---|---|
| MFE | +7.579,47 USDT | +7.531,06 USDT |
| MAE | −3.363,46 USDT | −3.517,85 USDT |
- Pikdə fərq 48,41 USDT-dir. Bu, düz iki girişin komissiyalarıdır, 37,60 və 10,81 USDT. Bu vaxta qədər funding tutulmamışdı.
- Xərclərlə ən pis nöqtə çıxışın özüdür. −3.517,85 USDT əməliyyatın nəticəsidir: qiymətdən −3.375,07, komissiyalardan −95,14 və fundingdən −47,64.
R-i və faizləri qiymətdən hesablayın ki, əməliyyatlar müqayisə oluna bilsin. İkinci rəqəm başqa suala cavab verir: yellənmə hesabınıza neçəyə başa gəldi. Fərq mövqe ölçüsü və saxlama müddəti ilə böyüyür, çünki komissiyalar mövqenin dəyərindən, funding isə hər ödənişdə tutulur. Bu əməliyyatların götürüldüyü əməliyyat səhifələrində «Max adverse» və «Max favorable» (maks. zərər və maks. mənfəət) sahələri ikinci rəqəmi göstərirdi.
Dərin MAE həmişə pis giriş demək deyil
#897 əməliyyatı mənim AKEUSDT üzrə short-umdur. 2 sentyabr 2026, saat 23:22 UTC-də 0,0161241-dən girdim. Bağlanışda stop 0,017176-da, girişdən 6,52% uzaqda idi. On dörd dəqiqə sonra qiymət 0,017131-ə çatdı: −6,24% MAE, yəni −0,96R. Stopa 0,04R qalmışdı və o, işə düşmədi. Mövqeni girişdən 1 saat 12 dəqiqə sonra 0,0148573-də bağladım: +1,20R və +2.976,05 USDT. MFE +1,54R idi, yəni pikdən 0,34R geri verildi.
#1138 əməliyyatı mənim MARSCOINUSDT üzrə long-umdur. 3 sentyabr 2026, saat 17:22 UTC-də 0,1063839-dan girdim. Bağlanışda stop yox idi, yalnız 0,125-də take profit var idi. Təxminən iki saat sonra, 19:19 UTC-də qiymət 0,09564-ə çatdı: −10,10% MAE, kağız üzərində −5.467 USDT. Sonra qiymət döndü. Mövqeni 21:25 UTC-də 0,1146575-də, maksimuma yaxın bağladım: +7,78% və +4.148,97 USDT. MFE +8,33% idi.
- Təkcə dərinlik girişin pis olduğunu göstərmir. #897-də qiymət az qala stopa qədər getdi, əməliyyat isə yenə 1,2R mənfəətlə bağlandı. Mənfəətli əməliyyatlarınızda tez-tez 0,8–1R-lik MAE olursa, stopunuz qiymətin adi küyünün içindədir.
- Mənfəət özündən böyük riski gizlədə bilər. #1138-də kağız üzərindəki açıq zərər, 5.467 USDT, son mənfəətdən, 4.149 USDT-dən böyük idi. Nəticə bunu gizlədir; MAE göstərir.
- Stop yoxdursa, R də yoxdur. #1138-in bağlanışda stopu yox idi, ona görə onun R-ini hesablamaq olmur və o, R ilə istənilən müqayisədən kənarda qalır.
Çoxlu əməliyyat üzrə MAE və MFE necə oxunur
Bir setapın əməliyyatlarını iki səpələnmə qrafikində göstərin. Birincidə üfüqi oxda MAE, şaquli oxda nəticə olur. İkincidə üfüqi oxda MFE, şaquli oxda yenə nəticə olur. Mənfəətli və zərərli əməliyyatları müxtəlif rənglərlə işarələyin. MetaTrader 5 testeri bu qrafikləri «MAE-Profits Distribution» və «MFE-Profits Distribution» adlandırır.
| Nə görürsünüz | Bu nə demək ola bilər |
|---|---|
| Mənfəətli əməliyyatlar nadir hallarda müəyyən xətdən, məsələn, 0,4R-dən çox əleyhinizə gedir, zərərlilər isə stopa qədər gedir | Bu xətti keçən əməliyyat nadir hallarda mənfəətliyə çevrilir |
| Mənfəətli əməliyyatların çoxunda MAE 0,8–1R-dir, #897-dəki kimi | Stop adi küyün içindədir və belə yaxşı əməliyyatları vaxtından əvvəl bağlayır |
| Mənfəətli əməliyyatların MFE-si onların nəticəsindən 2–3 dəfə böyükdür | Tez çıxırsınız və hərəkətin kiçik hissəsini saxlayırsınız |
| Zərərli əməliyyatlar tez-tez 1R və daha çox mənfəətdə olub, #2011-dəki kimi | Açıq mənfəət tamamilə geri verilir; əməliyyatları necə idarə etdiyinizə yenidən baxın |
| Əməliyyatların çoxunda MAE kiçik, MFE böyükdür | Girişlər dəqiqdir: qiymət girişdən dərhal sonra sizin tərəfə gedir |
Mənzərəni qaydaya çevirməyin bir yolu persentil üsuludur. Stop mənfəətli əməliyyatların MAE-sinin 90-cı persentilindən bir az kənara, onların yalnız 10%-inin keçdiyi dərinliyə qoyulur. Hədəf mənfəətli əməliyyatların MFE-sinin medianına yaxın qoyulur. Silvina Duarte bu üsulu 2026-cı ildə MQL5-dəki məqaləsində təsvir edir və xəbərdarlıq edir ki, etibarlı persentillər üçün bir neçə yüz əməliyyat lazımdır; o vaxta qədər rəqəm yalnız istiqaməti göstərir.
İstənilən qaydanı onu tapmaq üçün istifadə etmədiyiniz əməliyyatlarda yoxlayın. Köhnə əməliyyatlardan keçirilmiş xətt təsadüf ola bilər. Əməliyyatları setaplara görə də bölün: qırılma və geri çəkilmə müxtəlif mənzərələr yaradır, bir yığında isə onlar bir-birinə qarışır.
Öz əməliyyatlarınız üçün MAE və MFE-ni haradan götürmək olar
- MetaTrader 5 testeri. O, bektest əməliyyatları üçün MAE və MFE-ni hesablayır və hər iki qrafiki çəkir.
- Platformaların hesabatları. TradeStation strategiya hesabatında MAE səpələnmə qrafikini çəkir; NinjaTrader əməliyyat statistikasında MAE, MFE və ETD göstərir.
- Cədvəl. Hər əməliyyat üçün o açıq olarkən ən pis və ən yaxşı qiyməti yazın və yuxarıdakı düsturları tətbiq edin. Ticarət jurnalı şablonu R-i artıq hesablayır; minimum və maksimum üçün iki sütun özünüz əlavə edin.
- Birjanıza qoşulmuş jurnal. O, hər əməliyyat üçün MAE və MFE-ni yalnız oxumaq üçün API açarı ilə özü qeyd edir. MetaTrader 5-də açarın yerini investor parolu tutur; o da yalnız oxumaq üçündür. Bu məqalədəki rəqəmlər də oradan gəlir. Qoşulma bələdçiləri Binance, Bybit, OKX və MetaTrader 5 üçündür.
Hər əməliyyat üçün başqa nəyi yazmaq lazım olduğunu «Ticarət jurnalını necə aparmaq» bələdçisi izah edir.
Tez-tez verilən suallar
MAE hesabın drawdown-undan nə ilə fərqlənir?
MAE bir əməliyyatın ən pis nöqtəsidir və onun girişindən ölçülür. Hesabın drawdown-u isə bütün hesabın pikdən enişidir, adətən çoxlu əməliyyat ərzində.
MAE stopdan böyük ola bilərmi?
Bəli. Bazar sifarişi kimi icra olunan stop öz qiymətindən pis icra oluna bilər. #2011-də stop −1R-də idi, MAE və nəticə isə −1,11R çıxdı. Sürətli bazarlarda fərq daha böyük ola bilər.
ETD nədir?
End Trade Drawdown: əməliyyatın pik ilə çıxış arasında nə qədər geri verdiyi, yəni MFE-dən nəticə çıxılmaqla. #2011-də bu, 3,6R, #897-də isə 0,34R idi.
Neçə əməliyyat lazımdır?
Nə qədər çox, bir o qədər etibarlı. On əməliyyatda MAE xətti hər yeni əməliyyatla yerini dəyişir. Persentillər üçün Silvina Duarte bir neçə yüz əməliyyat lazım olduğunu deyir. Onları hər setap üçün ayrıca sayın.
Öz jurnalınızda nəyi yoxlamalı
- Pikdən geri verilən. Mənfəətli əməliyyatlarınızın R ilə orta ETD-si: hərəkətin nə qədərini bazara buraxırsınız.
- MFE-si 1R və daha çox olan zərərli əməliyyatlar. Onların sayı və niyə zərərlə bağlandıqları.
- MAE-si 0,8R və daha çox olan mənfəətli əməliyyatlar. Onlar çoxdursa, stopunuz çox yaxındır.
- Stopsuz əməliyyatlar. Onların MAE-sini son mənfəətlə müqayisə edin.
Mənbələr
- MetaTrader 5 Help: Testing Report: MFE və MAE tərifləri, MFE-Profits və MAE-Profits Distribution qrafikləri və onları necə oxumaq.
- John Sweeney, Maximum Adverse Excursion: Analyzing Price Fluctuations for Trading Management (Wiley, 1997): üsulu təsvir edən kitab.
- TradeStation Help: Maximum Adverse Excursion: MAE səpələnmə qrafiki və onun stopun yerləşdirilməsi üçün istifadəsi.
- NinjaTrader 8 Help: Statistics Definitions (veb-arxivdəki surət): MAE, MFE və ETD, orta ETD = orta MFE − orta əməliyyat.
- Silvina Duarte, Where should your stop-loss really sit? An MAE/MFE excursion analyzer in MQL5 (2026): stop mənfəətli əməliyyatların MAE-sinin 90-cı persentilindən bir az kənarda, hədəf onların median MFE-sinə yaxın, etibarlı persentillər üçün bir neçə yüz əməliyyat.
- Binance: Introduction to Binance Futures Funding Rates: fundingi kim kimə ödəyir, standart ödənişlər 00:00, 08:00 və 16:00 UTC-də, funding vaxtından əvvəl bağlanış.
- Binance: Types of Order on Binance Futures: stop-market sifarişi sifariş kitabındakı ən yaxşı qiymətlə icra olunur; sürüşmə.
- Açıq jurnalımdan #2011, #897 və #1138 əməliyyatları, 8 oktyabr 2026-cı il vəziyyətinə görə: icralar, bağlanış anındakı stop və take profit, komissiyalar, funding, MAE və MFE.
Əməliyyatların rəqəmləri onların açıq səhifələrindən 8 oktyabr 2026-cı ildə götürülüb. Faizlər, R və hər iki qrafik bu məlumatlardan skriptlə yenidən hesablanıb. Hesaba daxil olmadan əməliyyat səhifəsi stopun tarixçəsini göstərmir, ona görə R stopun bağlanış anındakı vəziyyətindən ölçülür. Səhifə fundingi ayrı-ayrı ödənişlər üzrə və əməliyyatlar haqqında qeydlərimi də göstərmir.
